30سال پيش در همين روزها
انقلابيون درباره اقتصاد چه ميگفتند
سال كاري جديد روزنامهها در سال 1358 از دوشنبه 6فروردين آغاز شده بود. شور و شوق انقلاب هنوز در سطح بالايي قرار داشت و رهبران انقلابي همه نيروي خود را روي رفراندوم جمهوري اسلامي گذاشته بودند.
|
مسوولان دولتي نيز ديگر بر سر كار خود حاضر شده و استقرار پيدا كرده بودند. انقلاب در 6فروردين 1358 هنوز جنيني 45روزه بود و دستگيري مقامهاي بلند پايه ارتشي و اداري رژيم گذشته درصدر اخبار روزنامهها قرار داشت. با اين همه، اندك اندك مسائل اقتصادي خود را نشان ميدادند. آنچه در زير ميخوانيد، اخبار و گزارشهاي درج شده در روزنامه اطلاعات روزهاي 6 تا 13فروردين 1358 است.
ماليات سر خود
در سراسر نيمه دوم 1357 اقتصاد كشور به معناي واقعي تعطيل بود.نهادهاي دولتي در اين 6ماه وظايف خود را انجام نميدادند و اكنون در شروع سال جديد فعاليت خود را از سرگرفته بودند.
هياتوزيران دولت موقت و شوراي انقلاب اسلامي، لايحهاي را كه از طرف وزارت امور اقتصادي و دارايي براي پرداخت تسويه بدهيهاي مالياتي پيشنهاد شده بود، تصويب كرد. در اين لايحه تسهيلات بيسابقهاي براي گروههاي مختلف موديان مالياتي درنظر گرفته شده بود.يك كميسيون جديد كه در آن نماينده روحانيت نيز حضور داشت، براي رسيدگي به اختلافهاي مالياتي تاسيس شده بود. در ماده يك اين لايحه آمده بود كه پرداخت ماليات يك فريضه مالي و اجتماعي است و كساني كه از سال 1344 بدهي قطعي يا غيرقطعي دارند به هر ميزاني كه تمايل دارند اين بدهيها را پرداخت كنند. در ماده دوم اين لايحه مالياتدهندگاني كه اصل ماليات آنها تا ده هزار تومان بود از پرداخت ماليات معاف شده و اين ميزان بخشيده شده بود. كميسيون تازه حل اختلاف از يك روحاني كه توسط يكي از آيات عظام معرفي شده باشد و يك نفر از معتمدين مردم به انتخاب دادستان و يك نفر از وزارت اقتصاد عضويت داشتند. اين نخستين حركت دولت موقت و شوراي انقلاب براي نشان دادن همدلي حكومت با اهالي كسبوكار و اجتناب از دستورات اداري شديد به حساب ميآمد.
كارگرها فرصت بدهند
روزنامه اطلاعات در صفحه 2 روز دوشنبه 6فروردين 1358، «پيام مهم امام خميني در آستانه سال نو» را درج كرده بود. در بخشي از اين پيام آمده بود: «... از امور مهمي كه هست وضع كارگرها است كه من يك صحبت با كارگرها دارم و يك صحبت با دولت. صحبت با كارگرها اين است كه آنها گمان نكنند كه دولت يا ما در فكر آنها نيستيم، خيال نكنند كه ما الان ميتوانيم بالفعل فورا يك كاري براي آنها انجام دهيم و نميدهيم، اينطور نيست، ما براي طبقه كارگر، براي كشاورز، براي كارمندهاي جزو دولت بيشتر از همه مورد نظر ما اينها هستند و براي آنها فكر ميكنيم و عمل ميكنيم. چنانچه راجع به مسكنشان مشغول طرحريزي هستند كه مسكن درست كنند براي آنها كه مسكن ندارند و قضيه حقوقشان انشاءالله داده ميشود، لكن يك قدري فرصت لازم است. كارگرها بايد قدري فرصت بدهند و اينطور خيال نكنند كه الان دولت داراي كذا و كذا است و به آنها عنايت ندارد، يا در دست ما گنجي است كه نميخواهيم بدهيم. لكن هم دولت به فكر آنها است و هم ما در فكريم، لكن بايد يك قدري تدريج بيايد تا امور اقتصادي را بتوانند به جريان بيندازد. اما دولت هم بايد راجع به كارگرها عنايت بيشتري داشته باشد و وضع كارگرها را درست درنظر بگيرد... از كارگرها ميخواهم تدريج را حفظ كنند و از دولت ميخواهم كه در كارها قدري جلو بروند ...
پيام داريوش فروهر
روزنامه اطلاعات در صفحه اخبار داخلي خود پيام نوروزي داريوش فروهر، وزير كار و امور اجتماعي را با تيتر «طرحهاي عمراني و توليدي به زودي آغازي ميشود» درج كرده و از قول وزير كار نوشته بود:«... اين روزها كساني ميپرسند كار كجاست؟ تا دولت امكان كار كردن را فراهم نكند، ما چگونه ميتوانيم به كار و كار بيشتر بپردازيم. در پاسخ ميگويم، دولت همه نيروي خود را براي ايجاد كار و بالا بردن سطح اشتغال بسيج كرده است و در آيندهاي بسيار نزديك اجراي طرحهاي عمراني و توليد آغاز ميگردد... اين را بدانيد كه من به عنوان يك فرد مسووليتدار؛ در دولت موقت انقلاب هرگز با وعدههاي فريبنده و اغفال كننده براي خويش كسب افتخار نخواهم كرد و هرگز كلامي به ناحق در جهت فرونشاندن شور و حال انقلابي شما (كارگران) نخواهم گفت.»
4ليتر بنزين در برابر يك پاكت سيگار
در صفحه آخر اين روزنامه خبر جالبي با تيتري قريب به اين مضمون كه ايرانيان 4ليتر بنزين به همسايگان هممرز خود در تركيه داده و يك پاكت سيگار ميگيرند درج شده بود. اين خبر به نقل از خبرگزاري فرانسه درج شده و در آن آمده بود: «كمبود مواد سوختي در تركيه و كمبود سيگار در ايران موجب رونق داد و ستد پاياپاي در طول مرزهاي دو كشور شده و سيگار و پرتقال تركيه با بنزين و نفت ايران مبادله ميشود. ايرانيان 4ليتر بنزين را به ازاي يك پاكت سيگار و 18ليتر گازوئيل را در ازاي يك كيلو پرتقال دريافت ميكنند.»
)